fbpx

Χέλια στην Χλώρακα

Γονική Κατηγορία: Παρεμβάσεις - Θεοπέμπτου Ερωτήσεις και θέματα - 2020 Εμφανίσεις: 1476
Ερώτηση με αρ. 23.06.011.04.530, ημερομηνίας 18 Ιουνίου 2020, του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Χαράλαμπου Θεοπέμπτου
«Παρακαλώ τον αρμόδιο υπουργό όπως ενημερώσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων για τα μέτρα που λαμβάνονται για την προστασία των χελιών, τα οποία θεωρούνται είδος προς εξαφάνιση και αλιεύονται παράνομα στην περιοχή της κοινότητας Χλώρακας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μου, παράλληλα με την παράνομη αλίευση των χελιών έχει κατασκευαστεί τσιμεντένιο γεφύρι μέσα σε αργάκι το οποίο εμποδίζει τη διέλευση των χελιών λόγω του μεγάλου ύψους του οχετού από τη στάθμη του νερού.»

Απάντηση ημερομηνίας 24 Ιουλίου 2020 του Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος κ. Κώστα Καδή στην ερώτηση με αρ. 23.06.011.04.530, ημερομηνίας 18 Ιουνίου 2020, του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Χαράλαμπου Θεοπέμπτου

Αναφέρομαι στην πιο πάνω ερώτηση και θα ήθελα να σας να σας πληροφορήσω τα ακόλουθα:

2. Το ευρωπαϊκό χέλι Anguilla anguilla, το οποίο έχει χαρακτηρισθεί ως κρισίμως κινδυνεύον είδος από τη Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN), περιλαμβάνεται στο Παράρτημα III του Πρωτοκόλλου SPA/BD της Βαρκελώνης που αφορά είδη για τα οποία δεν απαγορεύεται η αλιεία, αλλά πρέπει να εφαρμόζονται ρυθμίσεις ως προς την εκμετάλλευση τους. Με βάση τους περί Αλιείας Κανονισμούς του 1990 μέχρι 2019 και συγκεκριμένα του Κανονισμού 12(1), η καταδίωξη, σύλληψη, θανάτωση, κατοχή ή πώληση με οποιοδήποτε τρόπο οποιουδήποτε είδους ψαριών των εσωτερικών υδάτων απαγορεύεται, εκτός αν για το σκοπό αυτό δοθεί γραπτή άδεια από το Διευθυντή του Τμήματος Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών (ΤΑΘΕ). Ως εκ τούτου, η αλιεία χελιού σε εσωτερικά ύδατα απαγορεύεται.


3. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, οι πληροφορίες για την παρουσία χελιού στην Κύπρο ήταν ελάχιστες και περιορίζονταν σε αναφορές ψαράδων και κατοίκων κοινοτήτων που ζούσαν κοντά σε συγκεκριμένα ποτάμια. Η απουσία επιστημονικών δεδομένων για την παρουσία του είδους στην Κύπρο και τυχόν αλιεία του ή μη εμπορική αξιοποίηση του, είχε ως αποτέλεσμα η Κύπρος να εξαιρεθεί από την υποχρέωση εκπόνησης προγράμματος διαχείρισης χελιού, η οποία προκύπτει από τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1100/2007 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου “για τη θέσπιση μέτρων για την ανασύσταση του αποθέματος ευρωπαϊκού χελιού”. Στόχος του εν λόγω Κανονισμού, είναι η επίτευξη ποσοστού διαφυγής στη θάλασσα τουλάχιστον ίση με το 40% της βιομάζας χελιών, που εκτιμάται ότι θα υπήρχε χωρίς τις ανθρωπογενείς επιπτώσεις.


4. Με την εφαρμογή προγράμματος παρακολούθησης των επιφανειακών υδάτων της Κύπρου, στα πλαίσια εφαρμογής της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ), το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) εφαρμόζει μεταξύ άλλων, πρόγραμμα παρακολούθησης των ψαριών στα ποτάμια της Κύπρου. Η εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος ξεκίνησε το 2009 και έχει επικεντρωθεί σε σημαντικό βαθμό στο ευρωπαϊκό χέλι Anguilla anguilla. Από τα αποτελέσματα του προγράμματος, το ΤΑΥ έχει διαμορφώσει μια καλή εικόνα για την εξάπλωση του είδους στην Κύπρο και έχει διαπιστωθεί ότι αποτελεί το μοναδικό ιθαγενές είδος ψαριού που διαβιεί στα ποτάμια της Κύπρου. Το είδος έχει εντοπιστεί στις λεκάνες απορροής 13 ποταμών της Κύπρου, με τις σημαντικότερες αυτών να είναι ο ποταμός της Έζουσας, ο ποταμός Χρυσοχούς και ο ποταμός Διάριζος. Οι πληθυσμοί που εντοπίζονται δεν παρουσιάζουν μεγάλες πυκνότητες και ως εκ τούτου θεωρούνται πολύ ευαίσθητοι.


5. Οι σημαντικότεροι παράγοντες για την επιβίωση και ενίσχυση των πληθυσμών του είδους, είναι η παρουσία νερού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η απουσία τεχνητών εμποδίων σε όλο το μήκος του ποτάμιου διαδρόμου, η απρόσκοπτη σύνδεση του ποταμού με τη θάλασσα, η διατήρηση των φυσικών οικοτόπων του είδους και η διατήρηση καλής ποιότητας υδάτων. Στην Κύπρο, η κατασκευή φραγμάτων, οι αυθαίρετες επεμβάσεις στα ποτάμια και η εκτεταμένη χρήση της ουσίας DDT μέχρι και τη δεκαετία του ’70, φαίνεται να αποτελούν τις σημαντικότερες αιτίες μείωσης των πληθυσμών τις τελευταίες δεκαετίες. Ως εκ τούτου για τη βελτίωση της κατάστασης των πληθυσμών, έχουν δρομολογηθεί σειρά διαχειριστικών μέτρων και στόχων, όπως η απελευθέρωση περιβαλλοντικών παροχών από τα φράγματα, η άρση εγκάρσιων εμποδίων στον ποτάμιο διάδρομο και η επανασύνδεση των ποταμών με τη θάλασσα. Επιπρόσθετα, η εισαγωγή προνοιών για την κατασκευή ιχθυοπερασμάτων όπου κρίνεται απόλυτα απαραίτητη η κατασκευή φραγμάτων, αλλά και η προώθηση πιο αυστηρών νομοθετικών ρυθμίσεων για την αποτροπή επεμβάσεων στη φυσική κοίτη ποταμών και τη διατήρηση της σύνδεσης των ποταμών με τη θάλασσα, αποτελούν προληπτικά μέτρα προς την κατεύθυνση αυτή.


6. Τα τελευταία χρόνια, το ΤΑΥ έχει προχωρήσει σε αριθμό δράσεων με στόχο την προστασία του είδους. Συγκεκριμένα, έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει μικρά τοπικά έργα, για την αποκατάσταση της σύνδεσης υδατικών σωμάτων, προκειμένου να διευκολύνει την αμφίδρομη μετακίνηση του είδους (ιχθυόσκαλα Ορόκλινης, δημιουργία μόνιμων λιμνίων, απομάκρυνση εμποδίων και σχεδιασμός ιχθυόσκαλας στον ποταμό Γερμασόγειας και αποκατάσταση της συμβολής του Γεροβασινού ποταμού με τον ποταμό Διάριζο). Ταυτόχρονα, έχει προχωρήσει σε παρουσίαση των αποτελεσμάτων παρακολούθησης σε άλλα τμήματα και υπηρεσίες (Τμήμα Περιβάλλοντος, Τμήμα Δασών, Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών, Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας), προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η παρουσία του είδους κατά την εξέταση ή/και υλοποίηση έργων στις περιοχές που αυτό εντοπίζεται. Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί συνεργασίες με το ΤΕΠΑΚ και ειδικούς από το εξωτερικό, οι οποίοι προωθούν την ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων για την παρακολούθηση του είδους, με τη χρήση γενετικών μεθόδων.


7. Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι το ΤΑΥ και το ΤΑΘΕ προτίθενται να συνεργαστούν για την εκπόνηση διαχειριστικού σχεδίου για το χέλι, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1100/2007, με στόχο την προστασία και ανασύσταση του αποθέματος του είδους στην Κύπρο.


8. Όσον αφορά το γεφύρι στον ποταμό Αγριοκαλάμι που βρίσκεται στην κοινότητα Χλώρακας, αυτό φαίνεται ότι έχει κατασκευαστεί παράνομα κατά την τελευταία δεκαετία. Ο συγκεκριμένος ποταμός αποτελεί ένα από τα λίγα καταφύγια του είδους στην Κύπρο, λόγω της σύνδεσης του με τη θάλασσα και την παρουσία νερού καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Με τη σύμφωνη γνώμη του ΤΑΥ και του ΤΑΘΕ, η Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου προχώρησε στις 9/7/2020 στην κατεδάφιση του παράνομου γεφυριού. Παράλληλα, το ΤΑΥ έχει ήδη ενημερώσει τις τοπικές αρχές της ευρύτερης περιοχής, για άρση πηγών οχληρίας στα αργάκια που εμπίπτουν στα όρια τους και την αποφυγή επεμβάσεων στην κοίτη και τις όχθες τους.


9. Επισημαίνεται ότι το περιεχόμενο της παρούσας επιστολής έχει εγκριθεί από τον Υπουργό Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος. Παραμένουμε στη διάθεση σας για τυχόν διευκρινίσεις ή πρόσθετες πληροφορίες επί των πιο πάνω.»


ΝΧ/ΜΑ/Ap-23.06.011.04.530
Εκτύπωση