FacebookTwitterGoogle BookmarksLinkedIn

Είναι παράνομη θανάτωση αλεπούς; Έχουμε πάρει μέτρα;

Ερώτηση με αρ. 23.06.011.03.324, ημερομηνίας 13 Νοεμβρίου 2018, του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Χαράλαμπου ΘεοπέμπτουFox1

«Σε ανακοίνωση της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας με την ευκαιρία της πρώτης κυνηγετικής εξόρμησης (01/11/2018) αναφέρεται ότι “ανασταλτικό παράγοντα στην περαιτέρω βελτίωση της κατάστασης των θηραμάτων διαδραμάτισε η παράλληλη αύξηση του πληθυσμού της αλεπούς”.

Παρακαλώ τον αρμόδιο υπουργό όπως ενημερώσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων για τα ακόλουθα:

1. Είναι παράνομη ή όχι η θανάτωση της αλεπούς;

2. Αντιλαμβάνεται η Υπηρεσία Θήρας ότι με την περίληψη της πιο πάνω φράσης στην ανακοίνωσή της ωθεί τους κυνηγούς να σκοτώνουν ανεξέλεγκτα αλεπούδες;

3. Έχει γίνει επιστημονική μελέτη για τους αριθμούς και τη γενική κατάσταση με την αλεπού στην Κύπρο; Περιλαμβάνονται σε αυτή και μέτρα περιορισμού του αριθμού των αλεπούδων;»


Απάντηση

Απάντηση ημερομηνίας 18 Φεβρουαρίου 2019 του Υπουργού Εσωτερικών κ. Κωνσταντίνου Πετρίδη στην ερώτηση με αρ. 23.06.011.03.324, ημερομηνίας 13 Νοεμβρίου 2018, του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Χαράλαμπου Θεοπέμπτου

«Αναφέρομαι στην πιο πάνω ερώτηση και επιθυμώ καταρχάς να φέρω εν γνώση σας τα πιο κάτω:


1. Η κόκκινη αλεπού (Vulpes vulpes) είναι το μεγαλύτερο και το πιο κοινό είδος από όλα τα είδη των αλεπούδων ενώ παράλληλα θεωρείται το πιο διαδεδομένο σαρκοφάγο θηλαστικό του πλανήτη (Laviriere and Pasitschniak, 1996). Απαντάται σχεδόν σε όλο το βόρειο ημισφαίριο καθώς επίσης και σε άλλες περιοχές του πλανήτη όπου έχουν εισαχθεί στο παρελθόν από τον άνθρωπο όπως στην Αυστραλία, όπου θεωρείται από τις μεγαλύτερες απειλές της άγριας ζωής, με καταστρεπτικές συνέπειες, αφού είναι υπεύθυνες για την εξάλειψη αρκετών ιθαγενών ειδών πανίδας. Η εξάπλωση του είδους, αυξήθηκε δραματικά τη σύγχρονη εποχή λόγω της απότομης αύξησης του ανθρώπινου πληθυσμού και της αλλαγής της χρήσης της γης (Lloyd 1980, Nowak 1991). Επιπρόσθετα η ευκολία με την οποία προσαρμόζεται το είδος στις αλλαγές της χρήσης της γης, του παρέχουν μεγάλο πλεονέκτημα έναντι άλλων ειδών.


2. Ως καιροσκοπικό ζώο, εκμεταλλεύεται την οποιαδήποτε παρουσία διαθέσιμης τροφής. Αυτό έχει ως συνεπακόλουθο, σε περιοχές με ανθρώπινη παρουσία και δραστηριότητα όπου υπάρχει περισσότερη διαθέσιμη τροφή (σκουπίδια, νεκρά ζώα, κτηνοτροφικές περιοχές, γεωργικές καλλιέργειες κ.λπ.), ο αριθμός των αλεπούδων να είναι μεγαλύτερος από τη ζωοχωρητικότητα της περιοχής για το είδος, με μεγάλες αρνητικές επιπτώσεις στα άλλα είδη πανίδας.

3. Στην Κύπρο η κόκκινη αλεπού επηρεάζει αρνητικά όλα σχεδόν τα είδη εδαφόβιων πτηνών (δηλ. των πτηνών που φωλιάζουν στο έδαφος) όπως είναι τα περδίκια και οι φραγκολίνες καθώς και τους λαγούς. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι από σχετικές μελέτες που έχουν γίνει ανά το παγκόσμιο έχει διαφανεί ότι, σε περιοχές που ο πληθυσμός της αλεπούς δεν ελέγχεται, παρουσιάζεται απώλεια της ετήσιας παραγωγής των λαγών της τάξης του 70-100% ενώ σε περιπτώσεις περιοχών όπου δεν υπήρχαν αλεπούδες ο πληθυσμός των λαγών αυξανόταν από 300-600%.

4. Παράλληλα η μείωση των εδαφόβιων πτηνών καθώς και των λαγών επηρεάζει αρνητικά και τους πληθυσμούς άλλων ειδών όπως π.χ του περτικοσιάχινου, του διπλοσιάχινου και άλλων μεγάλων αρπακτικών πτηνών.


5. Επιπρόσθετα η αλλαγή χρήσης της γης και η εγκατάλειψη της παραδοσιακής γεωργίας, που παρουσιάζεται στην Κύπρο τις τελευταίες δεκαετίες σε συνδυασμό με την πρώιμη και αυτοματοποιημένη σανοποίηση λειτουργούν αρνητικά για τα κύρια θηράματα αφού μέσω αυτής καταστρέφονται φωλιές, θανατώνονται λαγοί και εδαφόβια πτηνά ενώ μειώνεται σημαντικά η κάλυψη και η προστασία των ειδών από τους φυσικούς τους εχθρούς κάτι που ευνοεί σημαντικά τις αλεπούδες και τα κορακοειδή. Όλα αυτά λειτουργώντας συσσωρευτικά και συνδυαζόμενα με το αυξημένο οδικό δίκτυο (αστικό, αγροτικό, δασικό) που έχει αναπτυχθεί στην Κύπρο τα τελευταία είκοσι χρόνια μαζί με το μεγάλο αριθμό αντιπυρικών λωρίδων που έχουν κατασκευαστεί ακόμα και σε περιοχές που δεν προσφέρονται. έχουν δημιουργήσει ένα πολύ αρνητικό περιβάλλον σχεδόν για όλα τα είδη πανίδας της Κύπρου.


6. Τα παράπονα και οι αναφορές από κτηνοτρόφους για απώλειες νεογνών αιγοπροβάτων και πουλερικών, λόγω της αλεπούς, να έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια κάτι που επιβεβαιώνει ότι ο πληθυσμός της αλεπούς έχει αυξηθεί σημαντικά.


7. Ενδεικτικές για το μέγεθος της αύξησης του πληθυσμού του είδους στην Κύπρο είναι δύο πρόσφατες μελέτες που αφορούν την αρπακτικότητα και καταστροφή φωλιών παρυδάτιων πτηνών στην λίμνη της Ορόκλινης, αλλά και φωλιών των χελωνών στις Βρετανικές Βάσεις Ακρωτηρίου.

    7.1. Σύμφωνα με τον Delargy, 2014, ο αριθμός των φωλιών των θαλάσσιων χελωνών στις Βρετανικές Βάσεις Ακρωτηρίου, που είχαν επηρεαστεί από τις αλεπούδες, αυξήθηκε δραματικά μεταξύ 2012 και 2013 και πλέον η καταστροφή των φωλιών και του περιεχομένου τους λόγω του συγκεκριμένου είδους, μπορεί να θεωρηθεί ως κύρια απειλή για το είδος στην περιοχή (Delargy., 2012). Συγκεκριμένα, το 2012, ποσοστό 33% του αριθμού των φωλιών των χελωνών είχε επηρεαστεί από τις αλεπούδες, ενώ το 2013 το ποσοστό ανέβηκε στο 71%. Στην κυριότερη παραλία φωλαιωποίησης εντός των Βρετανικών Βάσεων και συγκεκριμένα στην παραλία των χελωνών Ακρωτηρίου, 84% των φωλιών είχε επηρεαστεί από αλεπούδες το 2013.
Η Κύπρος, ως κράτος μέλος της Ε.Ε. έχει υποχρέωση να υιοθετήσει και να εφαρμόσει όλες τις σχετικές πρόνοιες και οδηγίες οι οποίες αφορούν την προστασία ειδών πανίδας και των βιοτόπων τους. Οι θαλάσσιες χελώνες προστατεύονται σύμφωνα με τη Συνθήκη της Βέρνης (Bern convention) και τη συνθήκη για την προστασία των μεταναστευτικών ειδών (CMS-Convention on the Migratory Species). Υπό το φως της πιο πάνω μελέτης και σύμφωνα με τις οδηγίες τις οποίες υιοθετήσαμε ως κράτος μέλος, ο πληθυσμός της αλεπούς στις περιοχές όπου φωλιάζουν οι χελώνες, θα πρέπει να τυγχάνει διαχείρισης.
    7.2. Επίσης, σύμφωνα με μελέτη η οποία πραγματοποιήθηκε για να εκτιμηθεί η επίδραση των θηρευτών στα αναπαραγόμενα παρυδάτια πτηνά της Λίμνης Ορόκλινης, οι αλεπούδες είχαν το μεγαλύτερο ποσοστό σε σχέση με τα αλλά είδη θηρευτών (κοράκια, αρουραίοι). Κατά τη διάρκεια της μελέτης, τοποθετήθηκαν κάμερες σε διάφορα σημεία και πλησίον φωλιών με απώτερο σκοπό να καταγραφούν πιθανοί θηρευτές φωλιών αλλά και η επισκεψιμότητα του χώρου από συγκεκριμένα είδη. Όπως και στη μελέτη των Χελωνών στο Ακρωτήρι, έτσι και στην Ορόκλινη, η αύξηση των τελευταίων δύο χρόνων είναι μεγάλη. Στην περιοχή της λίμνης Ορόκλινης, το 2012 είχαν καταγραφεί μέσω των καμερών 4 φορές αλεπούδες, το 2013 9 φορές, και το 2014 79 φορές! Από τις φωλιές που καταστράφηκαν, ποσοστό 33% καταστράφηκε λόγο των αλεπούδων, 22% λόγο των Κορώνων, 11% λόγο των αρουραίων, 22% λόγο άγνωστης αιτίας, και 11% λόγο ανθρώπινης παρουσίας και όχλησης (Κασίνης., 2014).

8. Επιπρόσθετα, μέσα από καταμετρήσεις των ειδών της πανίδας της Κύπρου και τις επιστημονικές έρευνες που η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας διεξάγει συστηματικά, έχει διαπιστωθεί ότι σε ορισμένες περιοχές της υπαίθρου, ιδιαίτερα αυτές οι οποίες έχουν έντονη παρουσία οικόσιτων ζώων, ο αριθμός των αλεπούδων έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα αυτό να έχει αρνητικό αντίκτυπο στους πληθυσμούς άλλων ειδών πανίδας.


Όσον αφορά τα ερωτήματα που προκύπτουν από την Ερώτηση του έντιμου Βουλευτή σημειώνω τα πιο κάτω:


1. Η θανάτωση αλεπούς από κυνηγούς ή άλλο πρόσωπο απαγορεύεται. Σύμφωνα με το σχετικό διάταγμα του Υπουργού Εσωτερικών που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 8/1/2016 δύναται να ληφθούν τα πιο κάτω μέτρα βάσει των προνοιών του άρθρου 26Α. Σημειώνεται ότι πριν την έκδοση του σχετικού διατάγματος ο Υπουργός Εσωτερικών έλαβε σχετική γνωμοδότηση από την Επιστημονική Επιτροπή. Ακόμα επισημαίνεται ότι η προσθήκη του άρθρου 26Α στον περί Προστασίας και Διαχείρισης Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμο έγινε μετά από σχετική πρόταση Νόμου Βουλευτή και απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων το Νοέμβριο του 2014.

Μέτρα που δύναται να ληφθούν σύμφωνα με το σχετικό διάταγμα.

i. Τα μέλη της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας χρησιμοποιούν παγίδες για σύλληψη αλεπούδων:
• σε περιοχές όπου θα παρατηρείται αυξημένος αριθμός αλεπούδων,
• σε περιοχές όπου θα υφίστανται έντονα παράπονα από πολίτες για ζημιές σε οικόσιτα ζώα,
• σε περιοχές οπού ο έλεγχος του πληθυσμού της αλεπούς επιβάλλεται για σκοπούς προστασίας της άγριας ζωής.

ii. Ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας εκδίδει άδειες χρήσης εγκεκριμένων ειδών παγίδων σε:

• μέλη κυνηγετικών συλλόγων ή άλλων οργανωμένων συνόλων,
• γεωργοκτηνοτρόφους που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα,
• φυσικά και νομικά πρόσωπα,
για σύλληψη αλεπούδων υπό όρους οι οποίοι θα καθορίζονται στην άδεια.

iii. Τα μέλη της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας που είναι κάτοχοι ανανεωμένης άδειας κυνηγίου δύνανται να θηρεύουν αλεπούδες με τη χρήση πυροβόλων ή αεροβόλων όπλων:

• σε περιοχές όπου θα παρατηρείται αυξημένος αριθμός αλεπούδων,
• σε περιοχές όπου θα υφίστανται παράπονα από πολίτες για ζημιές σε οικόσιτα ζώα,
• σε περιοχές οπού ο έλεγχος του πληθυσμού της αλεπούς επιβάλλεται για σκοπούς προστασίας της άγριας ζωής.

iv.Ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας εκδίδει άδειες θήρευσης αλεπούδων υπό όρους, με τη χρήση πυροβόλων όπλων, σε
• μέλη κυνηγετικών συλλόγων ή άλλων οργανωμένων συνόλων,
• γεωργοκτηνοτρόφους που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, ή σε άτομα τα οποία θα υποδείξουν,
• φυσικά και νομικά πρόσωπα, νοουμένου ότι είναι κάτοχοι ανανεωμένης άδειας κυνηγίου και θα συνοδεύονται από θηροφύλακα.

Η μέχρι τώρα εμπειρία μας, από την εφαρμογή των πιο πάνω μέτρων, έχει δείξει ότι τα πιο πάνω μέτρα είναι αναποτελεσματικά αφού εκεί και όπου παρουσιάζονται προβλήματα αυτά δυστυχώς δεν επιλύονται με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσαρέσκεια και οικονομικό κόστος στους επηρεαζόμενους.


2. Η αναφορά των προβλημάτων που δημιουργεί η αλεπού στα θηράματα στο δελτίο τύπου που εξέδωσε η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας πριν την έναρξη του κυνηγίου έγινε μέσα στα πλαίσια της ολοκληρωμένης και αντικειμενικής ενημέρωσης που οφείλει η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας να προσφέρει στους κυνηγούς και σε καμία περίπτωση δεν έγινε με σκοπό να ωθήσει τους κυνηγούς να πυροβολούν αλεπούδες κάτι το οποίο, όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω είναι παράνομο.


3. Η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας κάθε χρόνο διεξάγει καταμετρήσεις όλων των ειδών πανίδας και σε αυτό περιλαμβάνονται και οι αλεπούδες. Από τις καταμετρήσεις αυτές εκτιμώνται οι τάσεις των πληθυσμών και εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα για τη διαχείριση των ειδών. Από αυτές τις καταμετρήσεις φαίνεται ότι η τάση του πληθυσμού της αλεπούς είναι αυξητική κάτι που αποδεικνύει ότι τα μέτρα που λαμβάνονται σήμερα είναι αναποτελεσματικά.»



ΝΧ/ΜΜ/Ap-23.06.011.03.324


Εκτύπωση   Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο