Νερό

Νερό

  • Φράγμα Πολεμιδιών - 2010

    Ερώτηση με αρ. 23.06.009.04.983, ημερομηνίας 23 Μαρτίου 2010, του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Γιώργου Περδίκη
    «Έχω πληροφορηθεί ότι στο φράγμα Πολεμιδιών στη Λεμεσό, όπου ρέουν λύματα από γειτονικό χοιροστάσιο, υγρά απόβλητα από τη σήψη των σκουπιδιών του
    σκυβαλότοπου και των λυματότοπων στο Βατί, αλλά και πρόσφατα το νερό της άλμης από τη διαδικασία αφαλάτωσης των γεωτρήσεων του ποταμού Γαρύλλη, διοργανώνονται αγώνες σκι.

    Παρακαλώ όπως ο αρμόδιος υπουργός ενημερώσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων αν ελέγχεται η ποιότητα του νερού στο φράγμα των Πολεμιδιών και αν υπάρχουν κίνδυνοι για τους αθλητές από μία πτώση τους στο νερό.»

  • Υπολείμματα φαρμάκων ανθρώπινης χρήσης στο νερό που πίνουμε

    Λεμεσός: Έρευνα του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) και συγκεκριμένα του Διεθνούς Κυπριακού Ινστιτούτου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία που διενεργήθηκε στην Κύπρο αναδεικνύει ότι κάποια από τα υδατικά αποθέματα αλλά και το πόσιμο νερό περιέχουν υπολείμματα φαρμάκων ανθρώπινης χρήσης, κάτι που θέτει σε πιθανό κίνδυνο τη δημόσια υγεία.

    Όπως ανακοινώθηκε από το ΤΕΠΑΚ, τα αποτελέσματα της έρευνας βασίζονται σε δείγματα που συλλέχθηκαν από - υπόγεια ύδατα κάτω από φάρμες (Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα και Πάφο), εισρέοντα λύματα και τριτοβάθμια επεξεργασία λυμάτων (Λάρνακα), επιφανειακά ύδατα (φράγμα Καλαβασού) πριν και μετά την επεξεργασία πόσιμου νερού (διυλιστήριο Τερσεφάνου), αλλά και από βρύσες πόσιμου νερού σε σπίτια (Λευκωσία, Λεμεσός).

    Κατά την έρευνα μετρήθηκαν για πρώτη φορά στην Κύπρο 26 ενεργές φαρμακευτικές ουσίες σε υπόγεια ύδατα, επιφανειακά νερά φράγματος, πόσιμο νερό, αλλά και σε ανακυκλωμένο νερό. Η λίστα φαρμάκων που εξετάσθηκε αποτελείτο από αντιβιοτικά, αναλγησιακά, αντικαταθλιπτικά, ορμόνες, και ενδοκρινολογικούς διαταράκτες.

    Οι περισσότερες από τις εξετασθείσες ουσίες ανιχνεύθηκαν στο ανακυκλωμένο νερό, ενώ ελάχιστες βρέθηκαν και στο πόσιμο νερό.

    Σύμφωνα με του ερευνητές αν και οι συγκεντρώσεις των φαρμακευτικών ουσιών στο πόσιμο νερό δεν είναι υψηλές ώστε να προκαλέσουν άμεσα προβλήματα στην δημόσια υγεία, η ύπαρξή τους στα υπόγεια ύδατα και στο ανακυκλωμένο νερό σηματοδοτεί την ανάγκη υιοθέτησης εθνικών μέτρων ανακύκλωσης και αειφορικής διαχείρισης ληγμένων φαρμάκων.

    Περαιτέρω οι ερευνητές διατυπώνουν τη θέση ότι χρήζει άμεσης εφαρμογής μέτρων μείωσης της αλόγιστης κατανάλωσης φαρμάκων, μειώνοντας έτσι τα περιττά έξοδα της κυβέρνησης μέσω της αγοράς λιγότερων φαρμάκων καθώς η Κύπρος μαζί με την Ελλάδα κατέχουν τις πρώτες θέσεις στην σχετική λίστα της ΕΕ για την κατανάλωση ανθρωπίνων αντιβιοτικών.

    Επίσης, η Κύπρος βρίσκεται πολύ ψηλά στη γενική λίστα χρήσης φαρμάκων με ημερήσιες δόσεις θεραπείας, που ξεπερνούν κατά πολύ το μέσο όρο της ΕΕ, φθάνοντας συχνά σε αλόγιστα επίπεδα χρήσης (πολυφαρμακία). Χρησιμοποιημένα φάρμακα αποβάλλονται μέσω ούρων και κοπράνων σε λύματα τα οποία κατόπιν τριτογενούς ή όχι επεξεργασίας καταλήγουν σε επιφανειακά και/ή υπόγεια ύδατα.

    Η έρευνα δημοσιεύεται στο έγκριτο διεθνές περιοδικό Water Science and Technology και συντονίστηκε από τον δρ. Κωνσταντίνο Μακρή που εργάζεται στο Διεθνές Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής και Δημόσιας Υγείας του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου και τον δρ. Shane Snyder από την Αρχή Υδάτων της Νοτίου Νεβάδα, στο Λας Βέγκας, ο οποίος τώρα εργάζεται στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.

    Η πιλοτική αυτή έρευνα χρηματοδοτήθηκε μερικώς από το Harvard-Cyprus Program και από το WateReuse Foundation.

  • Ύδρευση και Άρδευση - 2009

    Από την Έκθεση της Γενικής Ελέγκτριας του 2009 (σελ. 67):

    (β)     Διάθεση νερού για σκοπούς ύδρευσης. Οι ετήσιες ανάγκες ύδρευσης ανέρχονται σε περίπου 86 εκ. κ.μ. νερού.  Κατά το  πρώτο τρίμηνο του 2009 συνεχίστηκε η επιβολή περικοπών ύψους 30% στην ύδρευση που εφαρμόστηκε κατόπιν σχετικής απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 26.3.2008.  Λόγω της ικανοποιητικής βροχόπτωσης κατά  τους πρώτους του 2009,  το Υπουργικό Συμβούλιο, με απόφασή του ημερ. 14.4.2009, ενέκρινε τη μείωση των περικοπών στην ύδρευση στο 15% των κανονικών αναγκών κατά τους μήνες Απρίλιο έως Δεκέμβριο 2009. Ως αποτέλεσμα παραχωρήθηκαν, σύμφωνα με στοιχεία του Τμήματος, για σκοπούς ύδρευσης, 70,3 εκ. κ.μ. νερού, από τα οποία τα περίπου 49,4 εκ. κ.μ. (περίπου 70%) προήλθαν από τις μονάδες αφαλάτωσης, 10,3 εκ. κ.μ. από άντληση νερού από Κυβερνητικές γεωτρήσεις (περίπου 15%), 7,6 εκ. κ.μ. από τα αποθέματα νερού σε φράγματα (περίπου 11%) και 3,0 εκ. κ.μ. από τη μεταφορά νερού με δεξαμενόπλοια από την Ελλάδα (περίπου 4%).

    (γ)     Διάθεση νερού για σκοπούς άρδευσης. Το Υπουργικό Συμβούλιο, με την απόφασή του ημερ. 14.4.2009, ενέκρινε την παραχώρηση 19,65 εκ. κ.μ. νερού για σκοπούς άρδευσης από το Ενιαίο Σχέδιο Νοτίου Αγωγού.  Παράλληλα, παραχωρήθηκαν ποσότητες νερού για άρδευση από τα υδατικά έργα Πάφου, Πόλης Χρυσοχούς και Λευκωσίας σύμφωνα με τις διαθέσιμες ποσότητες νερού.  Σύμφωνα με στοιχεία του Τμήματος, κατά το 2009, παραχωρήθηκαν συνολικά, για σκοπούς άρδευσης, 30,4 εκ. κ.μ. νερού, από τα οποία 21,8 εκ. κ.μ. προέρχονταν από φράγματα, 5,6 εκ. κ.μ. από γεωτρήσεις και 3,0 εκ. κ.μ. από ανακυκλωμένο νερό.

  • Υδατική κατάσταση - 2009

    Από την Έκθεση της Γενικής Ελέγκτριας του 2009 (σελ.67 ):

    (α)     Υδατική κατάσταση. 

    Όπως αναφέρεται εκτενέστερα σε προηγούμενες Εκθέσεις μας, λόγω της μη εφαρμογής των αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου για επιβολή περιοριστικών μέτρων στην κατανάλωση νερού για σκοπούς άρδευσης και ύδρευσης κατά το 2007 και της καθυστέρησης εφαρμογής της αντίστοιχης απόφασης για το 2008, καθώς και της μη έγκαιρης προώθησης της κατασκευής της τρίτης μονάδας αφαλάτωσης στη Λεμεσό, η υδατική κατάσταση στην Κύπρο επιδεινώθηκε σημαντικά. 

    Κατά την 1.1.2009 τα αποθέματα νερού στα φράγματα ανέρχονταν σε μόλις 15,9 εκ. κ.μ., με αποτέλεσμα να καταστεί αναγκαία η συνέχιση της εφαρμογής περιοριστικών μέτρων στην παροχή νερού.  Λόγω της συνέχισης των περιοριστικών μέτρων καθώς και της ικανοποιητικής βροχόπτωσης κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2009, τα αποθέματα νερού στα φράγματα κατά την 31.12.2009 ανήλθαν σε 95,4 εκ. κ.μ.

  • Το χλωριωμένο νερό στις πισίνες «ίσως αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου»

    Εφημερίδα τα ΝΕΑ:

    Η κολύμβηση σε πισίνες με χλωριωμένο νερό επηρεάζει το αναπνευστικό σύστημα και προκαλεί βλάβες στο DNA που μπορούν δυνητικά να προκαλέσουν καρκίνο, δείχνει μικρή μελέτη στην Ισπανία.

  • Το Υδατικό χρειάζεται δουλειά

    Με το σοβαρότατο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα με το υδατικό άρχισαν και τα διάφορα σχόλια υπέρ των αφαλατώσεων χωρίς λαμβάνονται υπόψη μια σειρά από άλλα μέτρα που πρέπει να ληφθούν προτού φτάσουμε στην τελευταία επιλογή της αφαλάτωσης.

  • Το παράδοξο της Κύπρου

    Το παράδοξο της Κύπρου   Από το "ΒΗΜΑ"

    Γιώργος Τσακίρης | Αθήνα - Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2009 ΜΠΗΚΑΜΕστον Δεκέμβριο και οι βροχές δεν έκαναν ακόμη την εμφάνισή τους στην Κύπρο. Επειτα από τρία χρόνια ξηρασίας τα πράγματα έχουν φτάσει στα όριά τους. Ο Κούρης, το μεγαλύτερο φράγμα της Κύπρου (με χωρητικότητα 100 εκατ. κυβικών) είναι πρακτικά τελείως άδειος. Το ίδιο και τα άλλα φράγματα, τα οποία όλα μαζί έχουν χωρητικότητα 300 εκατ. κυβικά, τη μεγαλύτερη ανά κάτοικο στον κόσμο! Και να σκεφτούμε ότι το 2004 όλα ήταν γεμάτα και τα εργοστάσια αφαλάτωσης σε πλήρη λειτουργία.
  • Το παράδειγμα της Κύπρου στην επαναχρησιμοποίηση των υγρών λυμάτων ως μέτρο εξοικονόμησης νερού

    Το πρώτο αποχετευτικό σύστημα στην Κύπρο κατασκευάστηκε τη δεκαετία του '70 και η επέκταση του, όπως και η κατασκευή άλλων σταμάτησε με την Τουρκική εισβολή το 1974.

    Ο σταθμός επεξεργασίας λυμάτων στη Λευκωσία βρίσκεται στις κατεχόμενες περιοχές και συνέχιση της λειτουργίας του είναι από τις πρώτες συμφωνίες που έγιναν με τις κατοχικές αρχές.

    Τα τελευταία 20 χρόνια έχουν κατασκευαστεί αποχετευτικά συστήματα σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Κύπρου και τώρα επεκτείνονται για να καλύψουν ολόκληρη την πόλη και τις γειτνιάζουσες κοινότητες. Έτσι ενώ τώρα παράγονται 17εκ ΚΜ επεξεργασμένου νερού στις πόλεις αυτό αναμένεται να τριπλασιαστεί στα επόμενα 15 χρόνια.

    Υπάρχουν επίσης αρκετές μεγάλες κοινότητες με δικά τους μικρά αποχετευτικά συστήματα τα οποία παράγουν 500ΚΜ αλλά με τα έργα που ήδη άρχισαν και τα άλλα που προγραμματίζονται να γίνουν, οι ποσότητες αναμένεται να ξεπεράσουν τα 15εκ ΚΜ τα επόμενα 15 χρόνια.

    Οι κύπριοι αντιμετώπιζαν για πολλά χρόνια με πολύ μεγάλη δυσπιστία τα επεξεργασμένα λύματα και οι γεωργοί δεν τα ήθελαν.

    Σιγά-σιγά όμως η κατάσταση άλλαξε και σε ορισμένες περιοχές υπάρχει και ανταγωνισμός για το ποιος θα πάρει περισσότερο νερό. Σε αυτό συνέβαλε φυσικά και οι συχνές ανομβρίες αλλά και η πολύ χαμηλή τιμή διάθεσης (4σεντς/ΚΜ) του επεξεργασμένου νερού στους γεωργούς.

    Μέσα στον Κώδικα Ορθής Γεωργικής Πρακτικής περιλαμβάνεται εδώ και πολύ καιρό και καθοδήγηση για την χρήση των επεξεργασμένων λυμάτων.

     

    Με βάση στοιχεία του 2008, η κατανομή χρήσης των επεξεργασμένων λυμάτων ήταν:

    • 19% για καλλιέργειες κτηνοτροφικών φυτών
    • 15% για τους χώρους πρασίνου και πάρκων των πόλεων
    • 20% χρησιμοποιήθηκε για εμπλουτισμό του υδροφορέα επιλεγμένων περιοχών
    • 28% διοχετεύθηκε σε υφιστάμενα αρδευτικά δίκτυα
    • 5% διατέθηκε για χρήση εκτός δικτύων, και
    • 13% απορρίφθηκε στη θάλασσα.

     

    Σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες άρδευσης των γεωργικών περιοχών, τα επεξεργασμένα λύματα μόλις και ξεπερνούν το 7% του συνόλου των αναγκών. Ο υφιστάμενος προγραμματισμός στοχεύει αυτό να ανέλθει στο 40% των αρδευτικών αναγκών τα επόμενα 15 χρόνια.

    Τα αποχετευτικά συστήματα λειτουργούν και επεκτείνονται υπό την ευθύνη των τοπικών Συμβουλίων Αποχέτευσης, αλλά η τριτοβάθμια επεξεργασία των λυμάτων χρηματοδοτείται από το κυβερνητικό Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων το οποίο έχει και την ευθύνη της διάθεσής του.

     

    Η διαχείριση των αποχετευτικών συστημάτων και ο έλεγχος της ποιότητας των επεξεργασμένων λυμάτων δεν είναι φυσικά εύκολη υπόθεση.

    Το κάθε σύστημα έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και προβλήματα, όπως για παράδειγμα το ύψος της στάθμης των υπογείων νερών, του τρόπου επέκτασης των οικιστικών περιοχών, του εκτεταμένου και ενεργοβόρου δικτύου και πολλά άλλα.

     

    Η επέκταση των συστημάτων και η διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων έχουν τώρα δημιουργήσει και επιπλέον έντονες συζητήσεις σε άλλο επίπεδο.

    Υπάρχουν για παράδειγμα αντιδράσεις σε προγραμματισμούς για διάθεση επεξεργασμένου νερού σε γήπεδα γκολφ.

    Γίνεται συζήτηση κατά πόσο το νερό θα πρέπει να διατίθεται σε γειτνιάζουσες περιοχές ή με επιπλέον έξοδα να διοχετευθεί σε υφιστάμενους γεωργούς, αυτό που η κυβέρνηση αποκαλεί ένταξη στο υδατικό ισοζύγιο.

    Με τη μείωση της βροχόπτωσης στην Κύπρο δημιουργείται και ένα επιπλέον πρόβλημα διάθεσης, εφόσον ορισμένα επεξεργασμένα λύματα περιέχουν άλατα σε βαθμό που δεν επιτρέπει τη συνεχή άρδευση των ιδίων περιοχών.

    Σαν αποτέλεσμα έχει ξεκινήσει έντονη συζήτηση, για μια σειρά από θέματα όπως τις περιοχές θα πρέπει να αφαλατώνεται το νερό τους προτού διατεθεί στη γεωργία, που θα απορρίπτεται η άλμη, σε ποιους θα διατίθεται το νερό και αν αυτό πρέπει πρώτα να αντλείται έστω και μεγάλες αποστάσεις για να εξυπηρετεί παραδοσιακούς γεωργούς ή αν θα πρέπει να αναζητηθούν γεωργοί κοντά στα συστήματα που ενδιαφέρονται να πάρουν το νερό.

    Προβληματισμοί που περιέχουν και έντονη κοινωνική και ανθρωπιστική διάσταση.

     

    Τέλος η επεξεργασία και αποθήκευση των επεξεργασμένων λυμάτων είχε και μια απροσδόκητη και όμορφη οικολογική έκπληξη αφού οι δεξαμενές του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας προσφέρουν καταφύγιο σε ντόπια και μεταναστευτικά πουλιά σε τόσο μεγάλους αριθμούς που δημιουργείται τώρα πρόβλημα με το κοντινό αεροδρόμιο.

     

     

     

     

    Χαράλαμπος Θεοπέμπτου

    Επίτροπος Περιβάλλοντος

    Http://perivallon.eu

  • Το νερόφιδο στο Ξυλιάτο

    Ερώτηση με αρ. 23.06.010.02.104, ημερομηνίας 13 Σεπτεμβρίου 2012, του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Γιώργου Περδίκη

    «Από επιστολή του Τμήματος Περιβάλλοντος προς το γενικό διευθυντή της Βουλής των Αντιπροσώπων, ημερομηνίας 17 Απριλίου 2012, πληροφορήθηκα ότι το νερόφιδο “Natrixnatrix” δε διαβιεί πλέον στο φράγμα Ξυλιάτου.

    Παρακαλώ τον αρμόδιο υπουργό να πληροφορήσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων τους λόγους για τους οποίους εξαφανίστηκε το νερόφιδο “Natrixnatrix” από την περιοχή, αν μπορεί να επανέλθει ο πληθυσμός του στην περιοχή, καθώς και για το ποιος ευθύνεται για την καταστροφή του βιότοπού του.» 

  • Τιμολόγηση ανακυκλωμένου νερού αποχετευτικού συστήματος Παραλιμνίου –Αγίας Νάπας - 2009

    Από την Έκθεση της Γενικής Ελέγκτριας του 2009 (σελ. 73):

    (α)        Τιμολόγηση ανακυκλωμένου νερού αποχετευτικού συστήματοςΠαραλιμνίου –Αγίας Νάπας. Όπως αναφέρεται και στην προηγούμενη Έκθεσή μας, το 1991, τα Συμβούλια Αποχετεύσεων Παραλιμνίου και Αγίας Νάπας, συνήψαν δάνεια με τη Διεθνή Τράπεζα, με κυβερνητική εγγύηση, τα οποία έληξαν το Νοέμβριο του 2006.  Σύμφωνα με τους όρους των εγγυητικών συμφωνιών, τα Συμβούλια είχαν υποχρέωση, μεταξύ άλλων, όπως έρθουν σε συμφωνία με την Κυβέρνηση για τα θέματα της διάθεσης νερού της τριτοβάθμιας επεξεργασίας, της τιμολόγησης και είσπραξης των σχετικών τελών και στη συνέχεια, αφού αφαιρεθούν τα έξοδα είσπραξης, να εμβάζουν το υπόλοιπο ποσό στο κράτος (ΤΑΥ). Σημειώνεται ότι, μετά τη λήξη των υπό αναφορά συμφωνιών, η τιμολόγηση και είσπραξη του ανακυκλωμένου νερού θα αναλαμβανόταν από το ΤΑΥ.

    Το εργοστάσιο επεξεργασίας λυμάτων άρχισε τη λειτουργία του τον Αύγουστο του 2002 και παρόλο που το Τμήμα, με επιστολή του ημερ. 8.5.2003, ζήτησε από τα Συμβούλια όπως εκπληρώσουν τις πιο πάνω συμβατικές τους υποχρεώσεις αυτά εξέφρασαν αδυναμία τιμολόγησης του νερού και είσπραξης των σχετικών τελών.

    Σε συσκέψεις μεταξύ των δύο μερών, στις 10.6.2008 και 5.12.2008, συμφωνήθηκε όπως τα Συμβούλια ετοιμάσουν καταστάσεις με τις ποσότητες ανακυκλωμένου νερού που είχαν καταναλωθεί από τους διάφορους χρήστες και όπως το ΤΑΥ αναλάβει την ετοιμασία, αποστολή και είσπραξη των σχετικών τιμολογίων.  Το ΤΑΥ διευκρίνισε ότι, σε περίπτωση που αποτύχει να εισπράξει τα καθυστερημένα τέλη, λόγω άρνησης των καταναλωτών να ανταποκριθούν, θα απαιτήσει τα αντίστοιχα ποσά από τα Συμβούλια τα οποία όφειλαν βάσει των συμβατικών τους υποχρεώσεων, να χρεώνουν και να εισπράττουν το νερό, για λογαριασμό του κράτους, από τον Αύγουστο του 2002 μέχρι το Νοέμβριο του 2006.

    Το Επαρχιακό Γραφείο Λάρνακας – Αμμοχώστου άρχισε την τιμολόγηση, αποστολή και είσπραξη λογαριασμών από την 1.1.2009. Στην Αγία Νάπα έχουν ήδη αποσταλεί 216  τιμολόγια, έχουν υπογραφεί 263 συμβόλαια με καταναλωτές και έχουν εισπραχθεί €241.769  (συνολική αξία τιμολογίων €651.677). Στο Παραλίμνι έχουν αποσταλεί 288 τιμολόγια, έχουν υπογραφεί 685 συμβόλαια με καταναλωτές ενώ εκκρεμούν για υπογραφή ακόμα 223 και έχουν εισπραχθεί €144.466 (συνολική αξία τιμολογίων €401.417). Η σύναψη συμβολαίων με τους καταναλωτές και η αποστολή σε αυτούς τιμολογίων για την κατανάλωση νερού από το 2002, συνεχίζεται.