Βασικά συμπεράσματα από το συνέδριο που διοργανώθηκε από την Green Dot Cyprus για τη διαχείριση δημοτικών στερεών απορριμμάτων (ΔΣΑ),

Λευκωσία, 16.2.2011

Από τις παρουσιάσεις περί των Ευρωπαϊκών πολιτικών και πρακτικών, των Κυπριακών δεδομένων, αλλά και της συζήτησης που επακολούθησε, καταγράφονται τα ακόλουθα κύρια συμπεράσματα.

Ευρωπαϊκά δεδομένα

-        Η ΕΕ δίνει τεράστια σημασία στη διαχείριση αποβλήτων διότι η συγκεκριμένη θεματική είναι συνδεδεμένη με αρκετές άλλες πολιτικές, όπως της πράσινης οικονομίας, της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, της ενεργειακής αξιοποίησης εναλλακτικών πόρων, της έρευνας και καινοτομίας, της διασφάλισης πρώτων υλών, της προώθησης της ανταγωνιστικότητας, κ.ά.

-        Τόσο η Νέα Οδηγία Πλαίσιο της ΕΕ, όσο και οι πολιτικές και πρακτικές που εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη ενισχύουν το διαχωρισμό στην πηγή.

-        Προωθείται στρατηγική για την μετατροπή της ΕΕ σε «κυκλική οικονομία», στη βάση μιας κοινωνίας που ανακυκλώνει με σκοπό τη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και τη χρήση των αποβλήτων ως Πόρων.

-        Προωθείται ο διαχωρισμός της παραγωγής αποβλήτων από την οικονομική ανάπτυξη.

-        Το νομικό πλαίσιο υιοθετεί την προσέγγιση που στηρίζεται στον κύκλο ζωής των προϊόντων, από την παραγωγή έως τη διάθεσή τους.

-        Ακολουθείται η ακόλουθη ιεράρχηση στην αντιμετώπισή τους:
α. πρόληψη της δημιουργίας

β. προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση του προϊόντος

γ. ανακύκλωση ή λιπασματοποίηση του υλικού

δ. άλλου είδους ανάκτηση, π.χ. ενέργειας

ε. διάθεση του υπολείμματος  (σε ΧΥΤΥ)

-        Η ανακύκλωση προσεγγίζεται ως άριστο συμπληρωματικό και καθοριστικό εργαλείο στη εν γένει διαχείριση.

 Δεδομένα στην Κύπρο:

 -        Υπάρχει στρατηγική διαχείρισης αποβλήτων, με βάση την οποία διεξάγονται οι σχετικές δράσεις και έργα.

-        Εκκρεμεί η ψήφιση από τη Βουλή της Νέας νομοθεσίας η οποία είναι εναρμονισμένη με τη Νέα Οδηγία Πλαίσιο της ΕΕ, η οποία όμως προς το παρόν ευρίσκεται στη Νομική Υπηρεσία. Οι Πρόνοιες της όμως είναι γνωστές και πρέπει να ληφθούν υπόψη στην επικαιροποίηση των σχεδιασμών.

-        Έγιναν έργα υποδομής και προγραμματίζονται αρκετά άλλα. Η Μονάδα στην Κόσιη, θεωρείται από τις πλέον σύγχρονες για ολοκληρωμένη διαχείριση δημοτικών στερεών απορριμμάτων, και μπορεί λειτουργώντας ως συμπληρωματική στη ΔΣΠ να ωθήσει σε ψηλές ανακτήσεις αξιοποιήσιμων υλικών.

-        Υπάρχει συλλογικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων συσκευασίας, που εργάζεται με βάση την ευθύνη παραγωγού, το οποίο πέτυχε για το 2010 τους στόχους που τέθηκαν στην Άδειά του από το Τμήμα Περιβάλλοντος με βάση τη σχετική νομοθεσία. Η εξέλιξη των πραγμάτων δείχνει ότι με Συστηματική δουλειά μπορεί να κτίσουμε καλά επίπεδα συμμετοχής στην ΔΣΠ που να καλύπτουν μακρυπρόθεσμα τους στόχους μας ως κράτος.

-        Πρέπει να επενδύσουμε στην εμπλοκή της κοινωνίας στη διαχείριση των απορριμμάτων αφού κάτι τέτοιο θα μειώσει και το συνολικό κόστος και θα βελτιώσει και την κοινωνία μας.

-        Στις εργασίες διαχείρισης εμπλέκονται οι τοπικές Αρχές, η βιομηχανία, και ιδιώτες συλλέκτες-μεταφορείς.

-        Το κοινό ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στην ανακύκλωση, αλλά υπάρχουν όμως περιθώρια βελτίωσης. Για να επέλθει αυτή η βελτίωση πρέπει να στοχεύσουν όλοι οι φορείς και να ενισχύσουν τη ΔΣΠ. Τα μηνύματα στο κοινό πρέπει να είναι από όλους ευθυγραμμισμένα.

-        Η συνεργασία μεταξύ των δύο εμπλεκόμενων από τη νομοθεσία υπουργείων πρέπει να είναι άριστη γιατί χειρίζονται κομμάτια της ίδιας νομοθεσίας και πρέπει να είναι συντονισμένα και ευθυγραμμισμένα.

Σημεία στα οποία καταγράφεται ανάγκη για περαιτέρω μελέτη και προβληματισμό

-        Ενεργότερη εμπλοκή του πολίτη, των Τοπικών Αρχών (ΤΑ), των οργανωμένων και άλλων συνόλων, του σχολείου, της οικογένειας, των ΜΜΕ…. Πρέπει όλες οι πολιτικές να το επιδιώκουν αυτό.

-        Ανάγκη για εφαρμογή θεσμικών μέτρων και δράσεων για δραστική πρόληψη παραγωγής και μείωσης των παραγόμενων απορριμμάτων, σε επίπεδο ΤΑ, όσο και σε επίπεδο επιχειρήσεων, μεγάλων παραγωγών και νοικοκυριών. Ειδικά προς τις τοπικές αρχές πρέπει όλες οι πολιτικές και οι υποδομές να δίνουν κίνητρα για μείωση των απορριμμάτων.

-        Η υλοποίηση όλων των έργων που σχετίζονται με τη διαχείριση να είναι άμεσα συνυφασμένη και προσαρμοσμένη στα νέα δεδομένα. Επείγει αναθεώρηση και επικαιροποίηση της Στρατηγικής διαχείρισης αποβλήτων.

-        Εκφράστηκαν φόβοι από την πλευρά της βιομηχανίας ότι απειλούνται από τα κρατικά έργα και ακουστήκαν εισηγήσεις για καθορισμό συγκεκριμένου ρόλου των δύο παράλληλων προσπαθειών – ιδιωτικής και κρατικής πρωτοβουλίας. Εκφράστηκαν απόψεις για να καθοριστεί συγκεκριμένο ποσοτικοποιημένο περιθώριο και πεδίο λειτουργίας της βιομηχανίας με το κράτος να έχει το σημαντικό ρόλο του νομοθέτη και ρυθμιστή. Η κρατική εμπλοκή στην πρακτική της μορφή στις εργασίες ανακύκλωσης θα πρέπει να προσεγγίζεται ως συμπληρωματικό μέτρο της ιδιωτικές πρωτοβουλίες.

-        Δημοτικά τέλη να χρεώνονται ανάλογα με την ποσότητα των παραγόμενων απορριμμάτων (Αρχή της ανταποδοτικότητας), και των απορριμμάτων που πετά ο καθένας (πληρώνω όσο πετώ)

-        Τα τέλη τελικής διάθεσης των ΤΑ για τη χρήση των ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ, να συνδεθούν με τις ποσότητες που μεταφέρει κάθε ΤΑ (Αρχή «Ο ρυπαίνων πληρώνει»).

-        Να εφαρμοστούν τέλη σε όλες τις ελεγχόμενες χωματερές άμεσα ώστε να οδηγηθούν τα αξιοποιήσιμα υλικά σε άλλες μορφές διαχείρισης.

-        Εξεύρεση τρόπου με τη χρήση μηχανισμών της αγοράς και θεσμικά μέτρα ώστε να μετατραπεί το NIMBY σε PIMBY - (Not In My Back Yard – Please In My Back Yard).

-        Να απεξαρτηθούν οι δημόσιες υποδομές από την ανάγκη για ψηλό tonnage για διασφάλιση της βιωσιμότητας τους. Όπου χρειάζονται εγγυήσεις αυτές να είναι στο ελάχιστο (αφού οι επενδύσεις είναι δημόσιες) και να τις δίνει το κράτος, όχι οι τοπικές αρχές.

-        Η διαλογή στην πηγή, πέραν της νομικής υποχρέωσης με βάση την Οδηγία  Πλαίσιο, προσδίδει σημαντικά τεχνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά πλεονεκτήματα, αλλά και καλλιεργείται η ατομική και συλλογική περιβαλλοντική συνείδηση και η ενεργός συμμετοχή του πολίτη.

-        Η διαλογή στην πηγή πρέπει να αξιοποιηθεί και για άλλα ρεύματα αποβλήτων, όπως τα οργανικά, για να βελτιώσουμε την ποιότητα όλων των υποπροϊόντων (εδαφοβελτιωτικό).

-        Το πλαίσιο των νέων ευθυνών και υποχρεώσεων των τοπικών αρχών για τη διαχείριση των αποβλήτων πρέπει να είναι σαφές από το κράτος και πλήρως επεξηγημένο στις Τοπικές Αρχές.

-        Κάθε προτεινόμενη ενέργεια ή δράση είναι σεβαστή από τη στιγμή που είναι τεκμηριωμένη.

-        Οι υποδομές μας πρέπει να είναι ευέλικτες ώστε να διαμορφώνονται ανάλογα με την επιτυχία των προγραμμάτων ΔΣΠ που θα είναι ο πρωταρχικός μας στόχος. Όχι το αντίθετο.

-        Είναι σημαντικό να υπάρχει επικοινωνία όλων των θεσμών που εμπλέκονται στη διαχείριση των ΔΣΑ πριν οριστικοποιούνται οι υποδομές. Αυτό ισχύει και για τους θεσμοθετημένους φορείς του ιδιωτικού τομέα.

-        Πρέπει να ενισχύσει το κράτος τις δυνατότητες του για την επιβολή των Νόμων που έχει σχέση με το περιβάλλον.

-        Πρέπει το κράτος να εμβαθύνει στην παραγωγή συμπληρωματικού εθνικού θεσμικού πλαισίου πέραν των Ευρωπαϊκών Οδηγιών.

-        Σημασία στις κλίμακες μεγέθους- οικονομίες κλίμακας.

-        Πλήρης αξιοποίηση και διασφάλιση των επενδύσεων των ιδιωτικών υποδομών, π.χ. μονάδες διαλογής, βιοαντιδραστήρες. Αυτό θα διασφαλιστεί με τη διαμόρφωση σαφούς πλαισίου δράσεων από τις αρμόδιες αρχές το οποίο να καθορίζει τον ρόλο των ιδιωτικών υποδομών και να αφήνει περιθώριο δράσης.

-         Να εξεταστεί η αξιοποίηση ορισμένων συγκεντρωτικών πηγών παραγωγής απορριμμάτων, π.χ. νοσοκομεία και στρατόπεδα που μπορεί να δώσουν προδιαλεγμένα οργανικά απορρίμματα για ειδική επεξεργασία προς παραγωγή εδαφοβελτιωτικού και βιοαερίου.

-        Να κατηγοριοποιηθεί επίσημα η ποιότητα της παραγόμενης κομπόστας από την επεξεργασία αποβλήτων.

-        Η αρχή της ευθύνης παραγωγού να εφαρμοστεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό με την υιοθέτηση συνδυασμού οικονομικών και νομικών μέτρων.

-         Να μελετηθεί η ενίσχυση της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας για πρόσθεση αξίας σε ανακυκλώσιμα υλικά, π.χ. με την παραγωγή προϊόντων από πλαστικά, χαρτί κ.ά.

-        Η εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας θεωρείται ουσιώδες συστατικό για την υλοποίηση της περιβαλλοντικής πολιτικής. Απώτερος σκοπός όλων των εμπλεκομένων στη διαχείριση των αποβλήτων πρέπει να είναι η επίτευξη των στόχων που καθορίζει η Ε.Ε μέσου των εκάστοτε οδηγιών της και επίσης να επικεντρώνεται στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.


Άρθρα - Απόβλητα

Άρθρα - Απόβλητα

Όλα τα βίντεο με εκπομπές για τα απόβλητα

Bίντεο με εκπομπές για τα απόβλητα. Για να τα δείτε στο YouTube πατάτε εδώ.  
  • 18-08-2023 17:18:40
  • Hits 269
Και τώρα οι μικρές συσκευασίες

Και τώρα οι μικρές συσκευασίες

Στο άρθρο 4 της Οδηγίας 2008/98 της ΕΕ για τη διαχείριση των αποβλήτων αλλά και στη δική μας νομοθεσία (άρθρο 9 του Περι Αποβλήτων νόμου - 185/2011) η πιο σημαντική δράση είναι η πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων.

  • 14-01-2023 20:18:22
  • Hits 876

19 Jul 2018 Εκπομπή στο ΡΙΚ για τη διαχείριση των οικιακών αποβλήτων και τις αυξήσεις

19 Jul 2018Εκπομπή στο ΡΙΚ για τη διαχείριση των οικιακών αποβλήτων και τις αυξήσεις Όλα τα βίντεο με τα απόβλητα είναι εδώ....

  • 08-01-2023 08:35:38
  • Hits 536
Απόβλητα και πλαστικά – Οι αλλαγές που έρχονται

Απόβλητα και πλαστικά – Οι αλλαγές που έρχονται

Με τα πολλά προβλήματα που άρχισαν να φαίνονται με τα πλαστικά, τις κλιματικές αλλαγές, τις τεράστιες ποσότητες αποβλήτων που παράγουν οι μοντέρνες κοινωνίες, τη διατήρηση των πόρων και μια σειρά...

  • 11-02-2022 22:59:25
  • Hits 4019
The Right to Repair

The Right to Repair

The European union has for a long time now been trying to reduce waste as part of the Circular Economy package but also because of its long standing policy to favour practices for waste reduction.In its circular...

  • 08-08-2021 00:12:16
  • Hits 11846
Βατί, Κοτσιάτης και η αποκατάσταση τους

Βατί, Κοτσιάτης και η αποκατάσταση τους

Αυτή την εποχή στην περιοχή του Βατί ξεκίνησαν για διάφορους λόγους ανεξέλεγκτες φωτιές, όπως και στο παρελθόν με αποτέλεσμα η ρύπανση και οι μυρωδιές να ξαπλώνονται σε μεγάλη έκταση και σε...

  • 30-11-2020 17:07:28
  • Hits 2562