Girl Nowhere to go mineΕρώτηση με αρ. 23.06.012.03.243 του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Χαράλαμπου Θεοπέμπτου, ημερομηνίας 8 Ιανουαρίου 2024, προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Γιάννη Παναγιώτου
«Παρακαλώ όπως ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ως η αρμόδια αρχή, ενημερώσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων όσον αφορά τα πιο κάτω, που αφορούν πρώην παιδιά υπό τη φροντίδα του διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας:
1. Πόσα τέτοια παιδιά συμπληρώνουν την ηλικία των δεκαοκτώ ετών κάθε χρόνο;
2. Ποια είναι τα μέτρα που λαμβάνει η πολιτεία, για να τους υποστηρίξει, εφόσον συχνά δεν μπορούν να βασιστούν στην οικογένειά τους; Τι γίνεται με τη διατροφή, διαμονή, εκπαίδευση κ.λπ.;
3. Γίνεται τακτική αξιολόγηση των μέτρων αυτών;
4. Τερματίζεται αυτή η υποστήριξη και, εάν ναι, πότε και κάτω από ποιες προϋποθέσεις;»

Απάντηση ημερομηνίας 5 Μαρτίου 2024 του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Γιάννη Παναγιώτου στην ερώτηση με αρ. 23.06.012.03.243, ημερομηνίας 8 Ιανουαρίου 2024, του βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας κ. Χαράλαμπου Θεοπέμπτου
«Αναφέρομαι στην πιο πάνω ερώτηση και σας πληροφορώ τα εξής, με βάση ενημέρωση από το αρμόδιο Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας:
1. Πόσα τέτοια παιδιά συμπληρώνουν την ηλικία των δεκαοκτώ ετών κάθε χρόνο;

Ο αριθμός των παιδιών υπό τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια ή φροντίδα του κράτους ανέρχεται σήμερα στα 1600 περίπου παιδιά, εκ των οποίων οι 1300 αφορούν ασυνόδευτους ανήλικους αιτητές διεθνούς προστασίας. Περίπου 35% των ασυνόδευτων ανηλίκων ενηλικιώνονται ετησίως, ενώ από τα υπόλοιπα παιδιά υπό φροντίδα μόνο το 5% περίπου. Το πιο πάνω οφείλεται στο γεγονός ότι η πλειοψηφία των ασυνόδευτων ανηλίκων που εισέρχεται στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι άνω των 15 ετών.

2. Ποια είναι τα μέτρα που λαμβάνει η πολιτεία, για να τους υποστηρίξει, εφόσον συχνά δεν μπορούν να βασιστούν στην οικογένειά τους; Τι γίνεται με τη διατροφή, διαμονή, εκπαίδευση κ.λπ.;

Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, γνωρίζοντας την υποχρέωση να διασφαλίζουν, στο μέτρο του δυνατού, την ομαλή μετάβαση στην ενηλικίωση και την ανεξαρτητοποίηση, της ευάλωτης αυτής κατηγορίας παιδιών, προωθούν ενέργειες με απώτερο στόχο τη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντός τους. Το γεγονός ότι το οικογενειακό περιβάλλον από το οποίο προέρχονται τα παιδιά αυτά συχνά δεν είναι σε θέση να τα στηρίξει σε συνδυασμό με το ότι συνήθως παραμένουν επί μακρόν στο σύστημα παιδικής προστασίας μετά την ενηλικίωσή τους, τα καθιστά ευάλωτη ομάδα. Ένας από τους βασικούς στόχους του προγράμματος της Ημιανεξάρτητης Διαβίωσης, είναι η ομαλή μετάβαση στην ενηλικίωση ανηλίκων 16 χρονών και άνω (με δυνατότητα επέκτασης της φροντίδας μέχρι το 21ο έτος), με κάποιου βαθμού στήριξη, αναλόγως των αναγκών του ανηλίκου.
Οι πλείστοι ασυνόδευτοι ανήλικοι έρχονται συνήθως στην Κυπριακή Δημοκρατία για μια καλύτερη ζωή και αισθάνονται ήδη έτοιμοι για ανεξάρτητη διαβίωση. Γι’ αυτό και η προαναφερόμενη μορφή φροντίδας, κρίνεται ως η καταλληλότερη για την ομάδα των ασυνόδευτων ανηλίκων.
Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας συνεργάζονται και επιδοτούν πλήρως τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης και άλλες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις για τη λειτουργία προγράμματος ημιανεξάρτητης διαβίωσης ασυνόδευτων ανήλικων. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει υπηρεσίες εξεύρεσης κατάλληλου χώρου διαμονής, ορισμού ενήλικου προσώπου που ενεργεί ως πρόσωπο αναφοράς και παρέχει υπηρεσίες (όπως πραγματοποίηση σχεδόν καθημερινής επικοινωνίας περιλαμβανομένων τακτικών κατ’ οίκον επισκέψεων, παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικής, διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του χώρου διαμονής του παιδιού) καθώς και παραχώρησης χορηγημάτων που εγκρίνονται από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Επίσης, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας έχουν υπογράψει Πρωτόκολλο συνεργασίας με τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Ανάδοχης Οικογένειας “Φωλιά Αγάπης”, για την υλοποίηση δύο προγραμμάτων, που σχετίζονται με τη μετάβαση των παιδιών υπό φροντίδα στην ενηλικίωση.

Το ένα πρόγραμμα αφορά την Ημιανεξάρτητη Διαβίωση, στο οποίο παρέχονται οι προαναφερόμενες υπηρεσίες. Το δεύτερο πρόγραμμα αφορά παροχή υπηρεσιών Κοινωνικής και Επαγγελματικής Στήριξης και Αποκατάστασης σε πρώην και νυν υπό φροντίδα παιδιά, το οποίο επιδιώκει τη δημιουργία ενός κοινωνικού /εκπαιδευτικού/επαγγελματικού υποστηρικτικού δικτύου, όπου επαγγελματίες ή και οργανισμοί προσφέρουν υπηρεσίες ανάλογα με την ειδικότητά τους και την επιστημονική τους κατάρτιση.

Τα πρώην παιδιά υπό τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια ή φροντίδα της Διευθύντριας Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας έχουν τη δυνατότητα, εάν και οι ίδιοι συγκατατεθούν, να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, στα πλαίσια του προγράμματος Προληπτικής Εργασίας και Στήριξης Ενήλικου Προσώπου, παρέχοντάς τους υπηρεσίες συμβουλευτικής καθοδήγησης και στήριξης.

Η οικονομική στήριξη των πρώην παιδιών υπό φροντίδα αποτελεί υψηλή προτεραιότητα και υποχρέωση του κράτους, αφού συμβάλλει στην ομαλή κοινωνικοεπαγγελματική ενσωμάτωση και αποκατάστασή τους και παράλληλα συνάδει με τις αρχές της Στρατηγικής “Ευρώπη 2020” και την Ανακοίνωση της Επιτροπής για το Θεματολόγιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, αφού δημιουργεί προϋποθέσεις κοινωνικής ένταξης μιας ευάλωτης ομάδας του πληθυσμού. Πέραν της κάλυψης των βασικών αναγκών από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας και της καταβολής μηνιαίου ενοικίου, υλοποιείται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας το Σχέδιο Οικονομικής Ενίσχυσης πρώην παιδιών υπό φροντίδα της ΔΥΚΕ, μετά τα 18 τους χρόνια για σκοπούς αποκατάστασης.

Σκοπός του Σχεδίου είναι η οικονομική βοήθεια πρώην παιδιών υπό φροντίδα που έχουν ενηλικιωθεί, παρέχοντάς τους ευκαιρίες για σπουδές, επαγγελματική κατάρτιση/εκπαίδευση και αγορά οικιακού/επαγγελματικού εξοπλισμού, κάλυψη ποσού προκαταβολής και μηνιαίου ενοικίου, για όσα παιδιά έχουν εξασφαλίσει θέση σε Πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Η ανώτατη οικονομική ενίσχυση ανά αιτητή ανέρχεται στις €25.000.

3. Γίνεται τακτική αξιολόγηση των μέτρων αυτών;

Γίνεται τακτική αξιολόγηση των μέτρων αυτών και στη βάση των αποτελεσμάτων, προωθούνται ενέργειες για αναθεώρηση των υφιστάμενων υπηρεσιών ή προσθήκη νέων δράσεων, που έχουν ως στόχο να βελτιώσουν περαιτέρω τις παρεχόμενες υπηρεσίες και να διασφαλίσουν την ομαλή μετάβαση των παιδιών αυτών στην αυτόνομη διαβίωση.
Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη το νομοσχέδιο του περί της Μεταχείρισης Παιδιών υπό τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια ή φροντίδα της ΔΥΚΕ, που ρυθμίζει τη μετάβαση των παιδιών στην ενηλικίωση, καθώς και η αναθεώρηση των χορηγημάτων για συντήρηση παιδιών τοποθετημένων σε οικογένειες ή Ιδρύματα, Κεφ. 15.04, Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, στα οποία συμπεριλήφθηκαν επιπρόσθετες υπηρεσίες μετάβασης στην ενηλικίωση για πρώην παιδιά υπό τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια ή φροντίδα της Διευθύντριας μέχρι το 21o έτος (αντί μέχρι το 18o έτος που ισχύει σήμερα), όταν αξιολογείται ότι το άτομο χρήζει περαιτέρω ενδυνάμωσης υπό προϋποθέσεις.

4. Τερματίζεται αυτή η υποστήριξη και, εάν ναι, πότε και κάτω από ποιες προϋποθέσεις;

Η υποστήριξη αυτή τερματίζεται όταν εξατομικευμένα αξιολογηθεί η κάθε περίπτωση και κριθεί ότι δεν συντρέχουν λόγοι για περαιτέρω παρέμβαση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας. Επισημαίνεται ότι, σημαντική είναι και η εξασφάλιση της συγκατάθεσης του πρώην παιδιού υπό φροντίδα για παροχή υπηρεσιών στήριξης και βοήθειας.»