FacebookTwitterGoogle BookmarksLinkedIn

Παρασκήνιο για το ρεύμα – Αλαλούμ, με κόστος για όλους

Ένα απαράδεκτο αλαλούμ είναι σε εξέλιξη το τελευταίο διάστημα σχετικά με την πλήρη και συμφέρουσα για τον καταναλωτή αξιοποίηση των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής της ΑΗΚ.

Αντί αποφάσεων που θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν χρήματα για τους καταναλωτές, η μια αστοχία διαδέχεται την άλλη, οικονομικές μονάδες είναι νοκ – άουτ λόγω κακού προγραμματισμού και κακής εκτέλεσης συμβολαίων (με εκατομμύρια κόστος για την οικονομία) και πλέον θεωρείται σχεδόν δεδομένο ότι μετά το «όχι» του Υπουργείου Εργασίας στην κατ’ εξαίρεση χρήση της μονάδας 2 εκτός προτύπων για 3 μήνες, η ΑΗΚ θα ενοικιάσει, με απόφαση της ΡΑΕΚ, και δεκάδες κινητές μονάδες παραγωγής, με κόστος 13 εκατ. ευρώ, με σοβαρή πιθανότητα να μην τις χρησιμοποιήσει!


Τη στιγμή που μιλάμε:

Το μείγμα καυσίμου στις δεξαμενές της ΑΗΚ είναι για τον Μάιο του 2020 ακριβότερο κατά 11,51% σε σχέση με τον Μάιο του 2019 (παρά τον καταποντισμό των τιμών του πετρελαίου το τελευταίο δίμηνο) και ένας από τους λόγους είναι η χρήση μεγάλων ποσοτήτων ακριβού ντίζελ, αντί μαζούτ, κάτι που θα εξηγηθεί κατωτέρω.

Ο καταναλωτής ηλεκτρισμού στην Κύπρο επιβαρύνθηκε τους τελευταίους μήνες με περίπου 15 εκατ. ευρώ, και θα συνεχίσει να επιβαρύνεται πρόσθετα ποσά, επειδή τρεις από τις πιο αποδοτικές και οικονομικές μονάδες της ΑΗΚ (μονάδες 1, 2 και 3 στο Βασιλικό) είναι εκτός λειτουργίας ή υπολειτουργούν, λόγω κακού προγραμματισμού και καθυστερήσεων στην αναβάθμισή τους, η οποία αποσκοπεί στη μείωση της εκπομπής ρύπων και την ικανοποίηση των σχετικών ορίων που τίθενται από την εναρμονισμένη με το ενωσιακό δίκαιο νομοθεσία.
Στη θέση των τριών οικονομικών μονάδων, που καίνε μαζούτ, χρησιμοποιούνται εξ ανάγκης σε μεγάλο ποσοστό πιο ενεργοβόρες μονάδες, όπως αυτές της Δεκέλειας (με χαμηλή αποδοτικότητα) και οι μονάδες συνδυασμένου κύκλου (4 και 5) στο Βασιλικό, οι οποίες μας στοίχισαν περίπου 300 εκατ. ευρώ για να καίνε (φθηνότερο) φυσικό αέριο, αλλά εδώ και χρόνια καίνε ντίζελ, το ακριβότερο των πετρελαιοειδών που χρησιμοποιεί η ΑΗΚ.

Η μονάδα 3 στο Βασιλικό, κατά γενική ομολογία η πιο οικονομική / συμφέρουσα μονάδα της ΑΗΚ, ήταν εκτός κανονικής λειτουργίας αρχικά για δυόμσι χρόνια (λόγω της πυρκαγιάς στο σύστημα αποθείωσης) και στη συνέχεια για περίπου επτά μήνες λόγω εργασιών αναβάθμισης, αλλά, εδώ και έναν μήνα περίπου που παραδόθηκε, υπολειτουργεί. Ο «Π» πληροφορείται ότι μετά από τις πολύμηνες και δαπανηρές εργασίες εγκατάστασης τεχνολογίας απονίτρωσης και αποθείωσης, οι οποίες ολοκληρώθηκαν από τον εργολάβο με μεγάλη καθυστέρηση και πολλά προβλήματα, η μονάδα 3 μπορεί να παράγει εντός των περιβαλλοντικών ορίων που προβλέπει η νομοθεσία μόνο 90 από τα 130 μεγαβάτ που της επιτρέπουν οι τεχνικές δυνατότητες του κατασκευαστή!

Η μονάδα 1 «ξηλώθηκε» αρχές του 2020 για την ίδια αναβάθμιση, αλλά λόγω κορωνοϊού ο εργολάβος έφυγε, η δουλειά έμεινε στη μέση και η μονάδα θα μείνει για πολύ καιρό νοκ – άουτ.
Η μονάδα 2, που επίσης συγκαταλέγεται στις πιο οικονομικές της ΑΗΚ, παραμένει ουσιαστικά ανενεργή εδώ και μήνες, διότι δεν πληροί τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας ως προς την εκπομπή ρύπων και η αναβάθμισή της αναβλήθηκε, ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί για τη θερινή περίοδο, αν και όταν κριθεί επιβεβλημένο.
Η ΑΗΚ υποστηρίζει ότι η καθυστέρηση στην αναβάθμιση των τριών μονάδων οφείλεται εν μέρει στην καθυστέρηση από το Υπουργείο Ενέργειας (προ διετίας περίπου) να την ενημερώσει για την αδυναμία της ΔΕΦΑ να εξασφαλίσει φυσικό αέριο εντός του 2020, ώστε να επισπεύσει την αναβαθμιση τους, η οποία όσον αφορά την αποθείωση είναι αχρείαστη με χρήση φυσικού αερίου.

Το «όχι» του Υπ. Εργασίας

Πλην όμως, το Υπουργείο Εργασίας απέρριψε αίτημα του υπουργού Ενέργειας Γιώργου Λακκοτρύπη να επιτραπεί κατ’ εξαίρεση λειτουργία της μονάδας 2 το καλοκαίρι, για να καλυφθεί χωρίς προβλήματα και με οικονομικότερο τρόπο η ζήτηση ηλεκτρισμού, αλλά και το ποσοστό εφεδρείας ρεύματος που προβλέπεται από τη νομοθεσία.
Μετά το «όχι» του Υπουργείου Εργασίας, κι αν δεν υπάρξει αναθεώρηση της απάντησής του, οι μονάδες 1 και 2 (συνολικά 260 μεγαβάτ) δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται κατά την καλοκαιρινή περίοδο (και μάλλον και αργότερα) από την ΑΗΚ, ενώ η μονάδα 3 θα μπορεί να παράγει (για λόγους που πρέπει να εξηγήσει επίσημα η ΑΗΚ και να τύχουν διερεύνησης) μόνο 90 από τα 130 μεγαβάτ που θα μπορούσε υπό κανονικές συνθήκες να παράγει. Δηλαδή, το δίκτυο θα στερηθεί 300 μεγαβάτ από τα περίπου 1.400 που είναι η μέγιστη δυνατή συμβατική παραγωγή.

Οι κινητές μονάδες

Λόγω αυτών των προβλημάτων στην παραγωγή ηλεκτρισμού, μοιάζει δύσκολη έως ριψοκίνδυνη η ακύρωση του συμβολαίου που υπέγραψε, έναντι 13 εκατ. ευρώ, η ΑΗΚ με την ελληνική Damco Energy για ενοικίαση πάνω από 100 κινητών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, για 130 μεγαβάτ, όπως είχε ζητήσει με απόφασή της η ΡΑΕΚ, η οποία αμφέβαλλε (και κατά τα φαινόμενα δικαιώθηκε) για τη δυνατότητα της ΑΗΚ να ολοκληρώσει την αναβάθμιση των μονάδων 1, 2 και 3 μέχρι τον Ιούνιο.
Το συμβόλαιο με την Damco Energy θα μπορούσε ή θα έπρεπε να ακυρωθεί έστω και τώρα, με εξοικονόμηση των 13 εκατ. ευρώ ή μικρότερου ποσού, αλλά και με παραγωγή φθηνότερου ρεύματος, νοουμένου ότι η πανδημία του κορωνοϊού και η οικονομική ύφεση μείωσαν ήδη την κατανάλωση ρεύματος κατά 15-20%, και ίσως τη μειώσει περαιτέρω, αφού αναμένεται δραματική πτώση στις αφίξεις τουριστών.
Στην ΑΗΚ φωνάζουν παρασκηνιακά εδώ και καιρό ότι η ενοικίαση των μονάδων δεν είναι αναγκαία (σ.σ. τα 13 εκατ. θα τα βάλει από τα ταμειακά της αποθέματα, μετά από συμφωνία του δ.σ. -επί Γιολίτη- με τον υπουργό Ενέργειας) και επιρρίπτουν ευθύνες «για την αχρείαστη δαπάνη» στα Υπουργεία Εργασίας (που δεν επιτρέπει την κατ’ εξαίρεση χρήση της μονάδας 2 το καλοκαίρι) και Ενέργειας (που δεν ασκεί όλη την επιρροή του για αλλαγή της στάσης του Υπ. Εργασίας), αλλά και στη ΡΑΕΚ (που δεν ακυρώνει την απόφασή της για ενοικίαση των κινητών μονάδων).

Υπό αυτά τα δεδομένα, όμως, η ΡΑΕΚ έστειλε το μήνυμα ότι δεν μπορεί να ζητήσει ακύρωση της ενοικίασης των πρόσθετων μονάδων ώστε να εξοικονομηθούν τα 13 εκατ. ευρώ, αφού με τις μονάδες 1 και 2 να είναι εκτός λειτουργίας και τη μονάδα 3 να υπολειτουργεί (μείον 300 μεγαβάτ), υπάρχει θεωρητικά έστω ο κίνδυνος, σε περίπτωση βλαβών ή άλλου έκτακτου προβλήματος, να μην υπάρχει η αναγκαία εφεδρεία το καλοκαίρι αν δεν είναι διαθέσιμες οι ενοικιαζόμενες μονάδες.

Είναι δηλαδή ορατό το ενδεχόμενο να ξοδέψει η ΑΗΚ άλλα 13 εκατ. ευρώ για να ενοικιάζει μονάδες εσωτερικής καύσης (ΜΕΚ, με χρήση ντίζελ) χωρίς να κριθεί αναγκαίο να χρησιμοποιηθούν λόγω μειωμένης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας!

Κάποιος να παρέμβει επιτέλους

Η ενοικίαση των μονάδων θα μπορούσε, έστω και τώρα, να ακυρωθεί (με εξοικονόμηση μέρους των 13 εκατ. ευρώ) αν το Υπουργείο Εργασίας επιτρέψει την αξιοποίηση της μονάδας 2 (παράγει όσα μεγαβάτ θα παράγουν και οι κινητές μονάδες), κάτι όμως που από το υπουργείο λένε ότι θα ήταν παραβίαση της κυπριακής και ενωσιακής νομοθεσίας.
Η ενοικίαση θα μπορούσε επίσης να αποφευχθεί αν ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς (ΔΣΜΚ) ενημέρωνε επίσημα ότι οι φετινές προβλεπόμενες ανάγκες ηλεκτρισμού για το καλοκαίρι θα είναι εντός των ορίων της παραγωγής που μπορούν να δώσουν οι υφιστάμενες και λειτουργήσιμες μονάδες της ΑΗΚ, έστω και με αυξημένη κατανάλωση καυσίμου (ντίζελ).

Πληροφορούμαστε όμως αρμοδίως ότι ο ΔΣΜΚ δεν μπορεί να δώσει τέτοια τοποθέτηση, καθώς δεν έλαβε, αν και ζήτησε, τα απαραίτητα στοιχεία / προβλέψεις από τα αρμόδια υπουργεία, ως προς τον βαθμό ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας τους επόμενους μήνες, και κυρίως ως προς τον αριθμό τουριστών που θα μπορέσουν να επισκεφθούν την Κύπρο.

Εν κατακλείδι, μας κοστίζουν (εδώ και καιρό) περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ τον μήνα κάθε μία από τις μονάδες 1, 2, 3 που δεν αξιοποιούνται με ευθύνη της ΑΗΚ (και εν μέρει του κορωνοϊού) ή και άλλων (περίπου 15 εκατ. έως τώρα) και θα μας κοστίσει άλλα 13 εκατ. ευρώ η ενοικίαση μονάδων που μάλλον δεν θα χρειαστούν, αλλά κανένας δεν αναλαμβάνει την ευθύνη να λειτουργήσει για τρεις μήνες εκτός προτύπων η μονάδα 2 ή να ενημερώσει τον ΔΣΜΚ και τη ΡΑΕΚ πόσους τουρίστες είναι δυνατό να έχουμε το καλοκαίρι και ποια περιοριστικά μέτρα θα ισχύουν, ώστε να ληφθεί επί συγκεκριμένων στοιχείων απόφαση για μη ενοικίασή τους, χωρίς να τίθεται σε οποιοδήποτε κίνδυνο η απρόσκοπτη ηλεκτροδότηση και η κάλυψη του αναγκαίου ποσοστού εφεδρείας.

Το ΑΚΕΛ
Παρέμβαση στο θέμα έκανε το Σάββατο το ΑΚΕΛ, ζητώντας μέσω δήλωσης του Στέφανου Στεφάνου να ακυρωθεί η ενοικίαση των κινητών μονάδων παραγωγής και να βρεθεί τρόπος, από το Υπουργείο Εργασίας, να αξιοποιηθεί η μονάδα 2, αντί των κινητών μονάδων και των μονάδων στη Δεκέλεια, που σύμφωνα με το ΑΚΕΛ είναι κατά 30% πιο ενεργοβόρες και κατά 30% πιο ρυπογόνες.

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΜΑΝΩΛΗ, 04/05/2020 (τελευταία ενημέρωση 10:04)
https://politis.com.cy/politis-news/kypros/alaloym-me-petamena-lefta-gia-ilektrismo/

Εκτύπωση   Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο